top of page

Endüstri Mühendisliği Hakkında Part1

Yazar: End. Müh. Ozan KAŞ

“Sanayİleşmek en büyük mİllİ davalarımız arasında yer almaktadır.”

                 Mustafa Kemal ATATÜRK

    Siz değerli endüstri mühendisliği meraklılarına veya adaylarına mesleğinin 8.yılında olan bir endüstri mühendisi olarak elimden geldiğince açıklayacağım ancak bu tek bir yazıda değil bir çok yazıdan oluşan dizi halinde olacak, beraber bir çok soruyu çözerek yapacağız. 

    Bu yazıyı kaleme almamdaki motivasyon, Türk sanayisinin içerisinde olan birisi olarak sanayimizin ne durumda olduğunu, planlama mühendisliğinin önemini ve endüstri mühendisliği nedir ne değildir anlatmak.

Aktif olarak çalışan bir planlama mühendisi olarak, üretim sektörü içerisinden , ders kitapları ve ekonomistlerin yazdığı dışında direkt tecrübelerimi aktarmak istedim. Zira genç endüstri mühendisi adaylarımıza ve üretim planlama mühendisi adaylarımıza, mesleki ve sosyokültürel konularda destek olabilecek kaynak olsun istedim, günümüzde Türk sanayisinin içerisinden öğrenci dostlarımıza hitaben yazılan çok fazla yazılı kaynak olmadığını gözlemledim ve benim de çorbada bir tuzum olsun diye bu yazı dizisini kaleme alma ihtiyacı duydum.

İlk soru; Mühendis Kime Denir?

    Bunu açıklayalım sonrasında da Endüstri mühendisliğini elimden geldiğince anlatayım. TDK’ya göre mühendis: İnsanlığın ihtiyaçlarını karşılamak için iyi bir estetik tasarım ile temel bilimler çerçevesinde en az maliyette en yüksek verimlilik ve güvenlikte teknoloji veya sistem geliştiren kimse, oldukça açıklayıcı bir tanımlama, kısacası bilimi hayata optimum şekilde geçiren kişlerdir mühendisler, bir sürü alanla ilgilenirler, ziraat, tıp, kimya, fizik, matematik, çevre, iklim, makine, elektrik, bilgisayarlar, jeoloji, inşaat, malzeme, nano teknoloji,satış,gazetecilik vb. gibi, bunların içerisinde ele alacağımız branş ise Endüstri Mühendisliğidir. 

   Endüstri mühendisliği ilk olarak sanayi devriminin başlarında ortaya atılmış bir kavramdır, Amerikalı (ABD) bir makina mühendisi olan Frederick Taylor taradından yaratılmış bir branştır. Taylor genel müdürü olduğu fabrikada personel sayısını, makine sayısını ve çalışma süresini değiştirmeden kapasiteyi nasıl arttırabileceği üzerine kafa yormaya başlıyor, yani verimliliğin de öncüsü oluyor. Gerçekten de yapılan işleri analiz ettikten sonra (zaman etütleri, iş akışı ve operasyonların rotalarını yaparak, temel gözleme dayalı ama etkin yöntemleri kullanarak) fabrikanın verimliliğini arttırıyor, yaptığı iş sadece fabrikaya değil işçilerin de daha az yorulmalarını sağlıyor.İşte bu bir endüstri mühendisinin yapması gereken şeydir, herhangi bir makineye veya insana yatırım yapmadan aynı işin verimliliğini arttırarak çıktıyı, sonrasında da geliri arttırmak. Endüstri mühendisleri sadece bu tip verimlilik artışlarını üretim sektöründe değil her alanda gerçekleştirirler. Gerçek hayattan bazı örnekler verelim, mesela ambulanslar, özellikle büyük şehirlerde yaşayanlar fark etmişlerdir, ambulanslar, şehirlerin bir kaç noktasında bulunmazlar, şehirlerin onlarca noktasına dağılmış durumda bulunurlar, mesela mahalle aralarına dağılmış ufak dükkanları kiraladıkları bir istasyon ağına sahiptir.(Bu istasyonlar bakkal büyüklüğünde ve önüne ambulans park edebileceği sokak aralarında konuşlanırlar ) Şehrin çeşitli bölgelerine dağılmış, mahalle aralarına girmiş istasyon dağılımı seçimi, gelen 112 aramalarının şehirdeki lokasyon dağılımı,mahallelerin ihtiyaç frekansı, mahallelerin yaş ortalaması, mahallelerin nüfusu, Mahallelerin çalışan sayısının fazla olduğu stratejik bir kuruluşa sahipliği gibi parametreler ele alınarak belirlenmektedir, sonra çöp kamyonlarının güzergahları, kamyonlar çöpleri topladıkları aynı güzergaha geri dönmemelilerdir, güzergahın doğru hesaplanmaması verimsizliğe, bu verimsizlik de zaman ve vergilerimizin kaybolmasına neden oluyor. 3. yazım olan eğitim plansızlığını anlatan yazımda matematiksel bir hesap yaptık, bu hesaplama bir fabrikanın değil, doğrudan ülkemizi ilgilendiren bir konuydu. Ülkemizin planlanması ve doğru yönetilmesi konusunda bile söz sahibi olabilir endüstri mühendisleri, yukarında sadece temel bir kaç branşı kullanarak ülkemizdeki mali bir kaçağı ortaya koyduk ,biraz matematik, biraz araştırma , sonrasında somut bir sonuç.Çıkan bu somut sonuç ile beraber analiz safhası başlar ve çıkan veri bir hataya işaret ediyor mu etmiyor mu, oratada bir sorun var mı yok mu sorusuna cevap ararız, sonrasında da çıkan cevabın ardında doğru bir yönlendirme yaparız.

Bunun gibi yaklaşımlar hoşunuza gidiyorsa kesinlikle endüstri mühendisi olmalısınız.

bottom of page